Uniwersał Połaniecki

Kościuszko przejęty duchem republikańskim, hołdujący ideałom demokratycznym swojego czasu, od pierwszej chwili wstąpienia na ziemię ojczystą starał się o to, aby nową siłę społeczną wprowadzić na widownię wojny. Tę siłę widział w ludzie wiejskim. Lud wiejski był podówczas bardzo ciemnym i nieoświeconym, pozbawionym wszelkich praw, wyzyskiwanym, ciemiężonym, choć stanowił najliczniejszą klasę mieszkańców ziemi polskiej. Najgłówniejszą troskę Kościuszki było podnieść ten lud