1 września 2024 roku w Połańcu odbyły się uroczystości upamiętniające 85. rocznicę wybuchu II wojny światowej. Miejscowa społeczność oraz przedstawiciele władz zgromadzili się, aby oddać hołd bohaterom, którzy w 1939 roku stawili czoła hitlerowskiej agresji, broniąc ojczyzny do ostatniej kropli krwi.
Obchody rozpoczęły się o godzinie 17:30 na cmentarzu parafialnym przy ul. Osieckiej, gdzie złożono kwiaty na mogile poległych żołnierzy Wojska Polskiego. Małgorzata Dalmata-Konwicka przedstawiła rys historyczny wydarzeń z września 1939 roku, opisując dramatyczne dni, kiedy wojna ogarnęła Połaniec. Ewakuowano komisariat policji oraz pocztę, a Urząd Gminy zawiesił swoją działalność. Już 8 września w okolicach Połańca pojawiły się tabory 22. i 23. dywizji Wojska Polskiego oraz oddziały Armii „Kraków”, w tym generałowie Jan Sadowski i Antoni Szylling.
10 września 1939 roku 201. pułk piechoty przekroczył rzekę Czarną i skierował się w rejon Szczeki i Lesiska. Walki były intensywne – szef sztabu 22. dywizji piechoty, płk Feliks Wójcik, oraz dowódca łączności, kpt. Antoni Dworzanski, zostali zabici pod Kłodą. W Połańcu zginął także żołnierz rozerwany granatem, a w Domu Ludowym zorganizowano szpital wojskowy, gdzie zmarło dziewięciu żołnierzy. Na Starym Cmentarzu pochowano 11 żołnierzy, a ta część cmentarza zyskała miano Cmentarza Wojennego.
Małgorzata Dalmata-Konwicka przypomniała również o partyzantce i działalności Armii Krajowej „Jędrusie” w Połańcu podczas II wojny światowej oraz o sztabie marszałka Iwana Koniewa stacjonującym w Niedziałkach w 1944 roku.
W trakcie uroczystości wymieniono bohaterów, którzy walczyli podczas II wojny światowej:
- Jan Bień – porucznik WP, nauczyciel matematyki w Połańcu, dowódca Kompanii AK. Zginął w 1942 r. w Oświęcimiu.
- Maksymilian Bobrowski – z Połańca. Zbiegł z transportu do Rzeszy, przedostał się do USA, później do Anglii, gdzie walczył w Armii gen. Andersa. Zmarł w 1992 r.
- Józef Borowiec – mieszkał w Połańcu, w 1944 r. wstąpił do 2. Armii WP. Uczestniczył w krwawych walkach w rejonie Budziszyna.
- Franciszek Cieślikowski – internowany we wrześniu na Węgrzech.
- Stanisław Ciszewski – zginął w czasie wojny.
- Józef Dalmata – oficer WP, podporucznik I plutonu AK.
- Jan Fulko – porucznik AK, przed wojną służył w podoficerskiej szkole dla młodocianych w Nisku.
- Andrzej Głogowski – z Łegu, zmobilizowany w 1939 r., ranny w kampanii wrześniowej. Jego oddział został wypuszczony do domów przez Rosjan, zabierając tylko oficerów.
- Władysław Głogowski – z Łegu, brał udział w obronie Gdyni, powrócił z wojny.
- Tadeusz Górka – major, naczelny lekarz weterynarii Wołyńskiej Brygady Kawalerii, mieszkał w Połańcu. Rozstrzelany 1 lipca 1943 r.
- Władysław Gryzełko – oficer rezerwy, komendant bojowy AK, nauczyciel w Ruszczy.
- Władysław Gwóźdź – z Winnicy. Zginął w kampanii wrześniowej.
- Ksiądz Julian Jarzyna – profesor w Seminarium Duchownym w Sandomierzu, kapelan pomocniczy 2. Pułku Piechoty Legionów. Odznaczony Orderem Polonia Restituta.
- Stanisław Kierys – z Maśnika. Zginął w czasie wojny.
- Ignacy Kobos – żołnierz Września, obrońca linii Wisła, policjant z Połańca, zamordowany w 1940 r. w Miednoje.
- Marian Kosowicz – żołnierz wojny obronnej, później partyzant AK, rozstrzelany 31 grudnia 1942 r. na ul. Sportowej.
- Wacław Kosowicz – żołnierz w kampanii wrześniowej, walczył pod Modlinem.
- Jan Kornaś – zginął w kampanii wrześniowej.
- Adolf Kowalski – (ur. k. Stopnicy) zsyłany na Syberię, żołnierz I Dywizji im. Tadeusza Kościuszki. Ranny w bitwie pod Lenino, odznaczony m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Walecznych. Pochowany w 2019 r. w Ruszczy.
- Bronisław Krucień – (ur. 1927 r. w Wurstermarke, Niemcy) – zaciągnął się do Armii Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, szkolony we Francji w celu inwazji na Japonię.
- Czesław Kubik – ranny w obronie Lwowa, porucznik III plutonu Kompanii AK w Połańcu.
- Jan Kucia – żołnierz w kampanii wrześniowej.
- Adam Kurgan – z Okrągłej, organista w Połańcu, przeszedł cały szlak bojowy z Armią Andersa, walczył m.in. pod Monte Cassino.
- Stanisław Kwiatkowski – kapral, służbę zasadniczą odbył w Przemyślu. Zginął podczas bombardowania kolumny wojsk pod Modlinem.
- Feliks Łabuszewski – kapral, ranny w obronie Gdyni.
- Feliks Łukaszek – zginął w kampanii wrześniowej.
- Jan Łowicki – internowany we wrześniu na Węgrzech.
- Michał Machnicki – zginął w kampanii wrześniowej.
- Tadeusz Machnicki – służył w 2. Pułku Szwoleżerów Rokitniańskich, walczył jako radiotelegrafista w „Armii Pomorze”.
- Franciszek Maj – walczył pod Terespolem, ranny, powrócił do rodziny w Zrębinie.
- Stanisław Majewski – (z Podskala) walczył pod Monte Cassino.
- Jan Marczewski – zmobilizowany 25 sierpnia, wrócił po kampanii wrześniowej do Połańca.
- Feliks Marczewski – żołnierz w kampanii wrześniowej, walczył m.in. pod Modlinem.
- Zygmunt Mazgaj – ukończył Szkołę Techniczną w Chemie, pracował w Gdyni jako kreślarz. Służył w Korpusie Obrony Pogranicza na Kresach, zginął w bitwie pod Mławą.
- Stefan Mazur – mieszkał w Tursku Małym, strzelec w 38. Pułku Piechoty, kapral, dowódca drużyny w KOP, ranny w kampanii wrześniowej.
- Józef Nawrocki – podporucznik rezerwy, nauczyciel WF w Połańcu, rozstrzelany przez Niemców.
- Bolesław Okulski – walczył w kampanii wrześniowej, trafił do niewoli, z której uciekł, wrócił do Połańca.
- Władysław Pieczara – oficer rezerwy WP, nauczyciel z Rudy, zamordowany w Oświęcimiu.
- Piotr Przeworski – ranny przy obronie Warszawy, po wojnie mieszkał w Mielcu.
- Feliks Ramos – walczył w kampanii wrześniowej, ranny pod Ołtarzewem, odznaczony Orderem Srebrnym Virtuti Militari za obronę Bełchatowa.
- Antoni Sikora – (z Niedziałek) walczył pod Arturem Radziwiłłem, m.in. pod Ołtarzewem, z oddziałem doszedł do Pińska (Białoruś).
- Aleksander Tatara – przed wojną szewc w Połańcu, zginął w obronie Modlina.
- Franciszek Wałcerz – zginął w kampanii wrześniowej.
- Ludwik Warchałowski – służył w 10. Pułku Artylerii Lekkiej, trafił do niewoli, wrócił w 1942 r.
- Feliks Warchałowski – walczył w kampanii wrześniowej.
- Władysław Warchałowski – (ur. we Francji) w 1943 r. wstąpił do Armii Polskiej w Belgii.
- Michał Wiącek – (z Winnicy) walczył w kampanii wrześniowej, uciekł z niewoli rosyjskiej, po wojnie osiedlił się w Zawadzie.
- Kazimierz Wiącek – (ur. 1915 w Kijowie) służył w 24. Pułku Ułanów w Kraśniku, internowany na Węgrzech, walczył w Dywizji Pancernej gen. S. Maczka.
- Marian Wojciechowski – podporucznik, walczył w Wołyńskiej Brygadzie Kawalerii w Armii „Łódź”, po wojnie wyjechał do USA, odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi.
- Józef Wójcikowski – plutonowy, brał udział w obronie Stalowej Woli, wrócił z wojny.
- Feliks Zaliński – walczył w rejonie Hrubieszowa, wrócił z wojny.
Uroczystości związane z 85. rocznicą wybuchu II wojny światowej w Połańcu kontynuowano na Placu Uniwersału Połanieckiego, gdzie odbyło się seminarium tematyczne wygłoszone przez burmistrza miasta i gminy Połaniec, Jacka Benedykt Nowaka. W swoim wystąpieniu burmistrz podkreślił znaczenie pamięci o wydarzeniach z września 1939 roku i o bohaterach, którzy stawili czoła hitlerowskiej agresji.
Następnie rozpoczął się program artystyczny przygotowany przez Centrum Kultury i Sztuki w Połańcu. Występ obejmował pieśni patriotyczne oraz recytacje wierszy, które przypomniały o heroizmie i poświęceniu Polaków podczas II wojny światowej.
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł. Twój czas spędzony na Portalu jest dla nas najlepszym podziękowaniem za naszą pracę. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami, zapraszamy do naszego serwisu ponownie! Jeżeli podobał Ci się artykuł podziel się z innymi udostępniając go w mediach społecznościowych.
Proszę o wszystkie dostępne informację na każdy temat o Janie Kornasiu, który zginął podczas Kampanii Wrześniowej. Nic nie wiemy w jakiej jednostce służył i gdzie zginął. Proszę o każdą informację na ten temat na mój adres mailowy