Dobiegły końca prace renowacyjne w zabytkowym kompleksie parkowo-dworskim w Ruszczy, w gminie Połaniec. Miały one na celu przywrócenie dawnej świetności XVIII-wiecznemu dworkowi, rewitalizację otaczającego go parku oraz poprawę stanu przyległych zbiorników wodnych, małego i dużego stawu. Dotychczasowe prace przyniosły znaczący postęp we wszystkich komponentach realizowanych projektów. Nadrzędnym celem inwestycji jest przywrócenie dawnej świetności całemu kompleksowi parkowo-dworskiemu w Ruszczy.
Kompleks parkowo-dworski w Ruszczy jest obiektem o dużej wartości historycznej i artystycznej. Dworek, którego początki sięgają końca XVIII wieku, pierwotnie należał do rodziny Straszewskich. To właśnie oni wznieśli dworek, który przetrwał do dziś. Majątek przeszedł w 1810 roku w ręce Romana Rupniewskiego, a ostatnim właścicielem przed nacjonalizacją był Stanisław Knothe. Z parkiem w Ruszczy wiąże się również istotny epizod z historii Polski. Zgodnie z przekazami, w maju 1794 roku, podczas Insurekcji Kościuszkowskiej, Tadeusz Kościuszko miał odpoczywać pod dębem znajdującym się na terenie parku. Obecny budynek dworu, wzniesiony w 1863 roku na piwnicach poprzedniego, który spłonął w 1840 roku, charakteryzuje się stylem neorenesansowym, nawiązującym do włoskich willi. Po II wojnie światowej kompleks został przejęty przez państwo, a w dworku mieściły się m.in. spółdzielnia rolnicza, poczta, sklep i mieszkania. Park, rozciągający się na powierzchni 7 hektarów, pierwotnie zaprojektowany w stylu angielskim, do dziś zachował wiele starych drzew, takich jak lipy, dęby, buki i kasztanowce. Obok dworku zachowały się również budynki gospodarcze, niegdyś pełniące funkcję stodół, stajni i spichlerzy.
Dworek szlachecki
Potrzeba renowacji dworku wynikała z jego postępującej degradacji. Czas nie był dla niego łaskawy. Borykał się z odpadającym tynkiem, rdzewiejącą blachą i ubytkami w drewnianej konstrukcji dachu. Władze gminne chcą przywrócić mu dawny blask, historyczne znaczenie i walory krajobrazowe, jednocześnie adaptując go do nowych, współczesnych funkcji użytkowych.
Pierwszy etap inwestycji obejmował doprowadzenie budynku do stanu surowego zamkniętego. Dzięki przeprowadzonym pracom obiekt został zabezpieczony przed działaniem warunków atmosferycznych, a jego struktura została wzmocniona i przygotowana do dalszych etapów adaptacji. Zakres przeprowadzonych prac był kompleksowy i objął szereg elementów konstrukcyjnych oraz instalacyjnych. Na dachu wykonano wymianę konstrukcji dachowej, zastosowano nowe pokrycie oraz zainstalowano okna dachowe, a także przeprowadzono remont kominów. Wewnątrz budynku wymieniono stropy nad piwnicami i piętrem, a dla zabezpieczenia fundamentów wykonano izolację i iniekcję ścian fundamentowych. Przygotowano również niezbędne instalacje: podposadzkowe (wodociągowo-kanalizacyjne i ogrzewanie podłogowe). Na wszystkich kondygnacjach wykonano wylewki betonowe. Zbudowano żelbetową klatkę schodową oraz przeprowadzono remont schodów wewnętrznych i zewnętrznych. Całości dopełniła wymiana stolarki okiennej i drzwiowej zewnętrznej oraz przygotowanie niezbędnych przejść instalacyjnych, w tym dla wentylacji i przyłączy wodociągowo-kanalizacyjnych.
Wartość zakończonego etapu to 2 988 966,77 zł brutto, z czego znaczącą część stanowiło dofinansowanie z Rządowego Funduszu Polski Ład – Program Inwestycji Strategicznych. Wykonawcą robót było konsorcjum firm: GP Construction Sp. z o.o. z Krakowa, P.P.U. „GP-TERM” Małgorzata Gajek z Bochni oraz Bogdan Gajek – wspólnik spółki cywilnej P.P.U. „GP-TERM”.
Park i tereny zielone
Prace w ramach inwestycji pn. “Renowacja parku w zespole parkowo-dworskim znajdującego się w miejscowości Ruszcza – Etap I” zostały zakończone. W ramach tego etapu wykonano nowe alejki pieszo-jezdne z kruszywa mineralnego, które harmonijnie wpisują się w zabytkowy układ parku. Zamontowano również elementy małej architektury, takie jak fontanna, pergole, ławki i kosze na śmieci. Dodatkowo przeprowadzono zasiew trawy, co ma na celu przywrócenie parkowi jego naturalnego, zielonego charakteru. Efekty rekonstrukcji układu terenu zespołu parkowo-dworskiego wraz z drogami dojazdowymi i dziedzińcem przed dworkiem są już widoczne w otoczeniu dworu
Całkowita wartość zadania renowacji parku wyniosła 975 595,96 złotych, z czego 98% stanowi dofinansowanie ze środków Rządowego Programu Odbudowy Zabytków, natomiast 2% to wkład własny Gminy Połaniec. Wykonawcą prac renowacyjnych parku była firma Bogusław Roguz Firma Handlowo-Usługowa z Połańca. Zadanie dofinansowano ze środków Rządowego Programu Odbudowy Zabytków.
Rewitalizacja małego i dużego stawu
Projekt rewitalizacji zbiorników wodnych w Ruszczy jest integralną częścią odnowy całego kompleksu parkowo-dworskiego. Zarówno inwestycja pod nazwą „Przebudowa zbiornika wodnego – małego stawu w ramach zagospodarowania zabytkowego parku w miejscowości Ruszcza” jak i „Przebudowa zbiornika wodnego – dużego stawu w ramach zagospodarowania zabytkowego parku w miejscowości Ruszcza” zostały obecnie zakończone i dokonano ich odbioru końcowego.
Prace dotyczące przebudowy małego stawu obejmowały przede wszystkim oczyszczenie i wyremontowanie czaszy zbiornika wodnego. Poszerzono także połączenie z dużym stawem, usprawniając przepływ wody. Dla celów technicznych wybudowano mostek. Istotnym elementem była również renowacja nadbrzeża wraz z jego umocnieniem, co zapewniło stabilność brzegów. Ponadto wykonano przepusty – wlotowy i wylotowy, a także pogłębiono rów odprowadzający wodę, co usprawniło gospodarkę wodną. Wartość zakończonej rewitalizacji małego stawu wyniosła 451 428,60 zł.
Z kolei prace nad rewitalizacją dużego stawu skupiały się na oczyszczeniu i remoncie czaszy zbiornika wodnego, odmuleniu stawu wraz z rewitalizacją linii brzegowej. Wartość zakończonej rewitalizacji dużego stawu wyniosła 370 518,47 zł. Wykonawcą obydwu zadań był Zakład Usług Wodno-Melioracyjnych i Rekultywacji Sp. J. Mieczysław Siemaszek, Antoni Gancarz. Łączna wartość inwestycji wynosi 821 947,07 zł. Inwestycja została zrealizowana w ramach poddziałania, “Wsparcie na inwestycje związane z rozwojem, modernizacją i dostosowaniem rolnictwa i leśnictwa” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
Nowe życie Zespołu Parkowo-Dworskiego w Ruszczy
Renowacja kompleksu parkowo-dworskiego w Ruszczy ma na celu nie tylko przywrócenie jego historycznego blasku, ale przede wszystkim nadanie mu nowych, współczesnych funkcji, które będą służyć społeczności lokalnej i przyciągać turystów. Zrewitalizowane wnętrza dworku mają stać się dynamicznym centrum kulturalno-edukacyjnym i turystycznym. Możemy spodziewać się nowoczesnych udogodnień współistniejących z zachowanymi elementami architektonicznymi i przyrodniczymi. Przywrócone zostaną historyczne alejki i ogrody, które staną się idealnym miejscem do spacerów i wypoczynku na łonie natury. Sam dwór ma zostać zaadaptowany na centrum kultury, oferujące sale wystawowe, przestrzenie edukacyjne czy miejsca spotkań dla lokalnych stowarzyszeń. Planuje się utworzenie m.in. filii bibliotecznej, sali pamięci rodziny Knothe, sali konferencyjnej i miejsc noclegowych.
Park zostanie przekształcony w idealne miejsce do wypoczynku i spotkań. Nowo utworzone alejki, wygodne ławki, elegancka fontanna oraz urokliwe pergole stworzą komfortowe warunki do spacerów, relaksu i swobodnej integracji społecznej. Park stanie się doskonałą przestrzenią do podziwiania przyrody i aktywnego spędzania czasu na świeżym powietrzu. Kompleksowe prace przy stawach, które obejmowały odmulenie, usprawnienie cyrkulacji wody i ponowne zarybienie, przyczyni się do zwiększenia bogactwa biologicznego i ogólnej poprawy stanu ekologicznego w obrębie parku. Są to działania o długoterminowych korzyściach dla środowiska.
Dzięki powyższym inwestycjom Zespół parkowo-dworski ma potencjał i szansę stać się wizytówką regionu, przyciągającą miłośników historii, przyrody i aktywnego wypoczynku. Wzrośnie atrakcyjność turystyczna miejscowości, co przełoży się na rozpoznawalność i prestiż Ruszczy i gminy Połaniec. Otworzą się również nowe możliwości rozwoju biznesu, na przykład w zakresie gastronomii czy usług noclegowych. Przede wszystkim jednak kompleks stanie się miejscem żywym i tętniącym energią, miejscem, które będzie dumą mieszkańców i cennym zasobem dla całego regionu.
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł. Twój czas spędzony na Portalu jest dla nas najlepszym podziękowaniem za naszą pracę. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami, zapraszamy do naszego serwisu ponownie! Jeżeli podobał Ci się artykuł podziel się z innymi udostępniając go w mediach społecznościowych.
