Uchwalenie budżetu na 2026 rok jest zwieńczeniem wielomiesięcznych prac planistycznych, konsultacji oraz korekt merytorycznych. Proces ten odzwierciedla priorytety rozwojowe gminy w obliczu zmieniających się uwarunkowań gospodarczych i społecznych. Decyzja o przyjęciu budżetu zapadła przy udziale 13 radnych, co przy 15-osobowym składzie Rady stanowiło quorum niezbędne do podejmowania wiążących uchwał. Za przyjęciem planu finansowego opowiedziało się 11 radnych: Wanda Kaczmarczyk, Tomasz Benedykt Kiciński, Grzegorz Kosowicz, Marek Maj, Jan Makuła, Agnieszka Katarzyna Małkiewicz, Izabela Agnieszka Płonka, Zbigniew Rodenko, Grzegorz Roman Tomecki, Małgorzata Walenciak oraz Andrzej Wawrzyniec. Od głosu wstrzymało się dwóch radnych: Piotr Grudziński oraz Paweł Sylwester Laska. Nieobecni podczas obrad byli radni Adam Łańka oraz Krzysztof Zając.
Uchwalony budżet opiera się na ustawie o samorządzie gminnym oraz ustawie o finansach publicznych, a jego konstrukcja ma na celu zapewnienie ciągłości działania jednostki przy jednoczesnej maksymalizacji efektów proinwestycyjnych. W obliczu dynamicznie zmieniającej się sytuacji gospodarczej, plan finansowy Połańca na 2026 rok jawi się jako instrument bezpieczny, przewidywalny i nastawiony na przyszłość. Przeanalizowaliśmy uchwałę nr Uchwałę nr NR XXXI/236/2025 Rady Miejskiej w Połańcu z dnia 18 grudnia 2025 r. w sprawie uchwalenia budżetu Miasta i Gminy Połaniec na 2026 rok.
- Architektura dochodów
- Strategia wydatków
- Program inwestycyjny
- Edukacja i opieka
- Pomoc społeczna i polityka prorodzinna
- Bezpieczeństwo, ekologia i gospodarka komunalna
- Sport, kultura i tożsamość lokalna
- Stabilność finansowa i zarządzanie długiem
- Upoważnienia i rezerwy
- Nagranie z obrad Rady Miejskiej w Połańcu
Architektura dochodów
Konstrukcja strony dochodowej budżetu Miasta i Gminy Połaniec na rok 2026 jest dowodem na silną pozycję gospodarczą gminy. Łączna kwota dochodów została ustalona na poziomie 138 275 856,00 zł, co stanowi bazę dla wszystkich planowanych działań. Dochody możemy podzielić na dwa główne strumienie: dochody bieżące, wynoszące 111 370 652,00 zł, oraz dochody majątkowe, oszacowane na 26 905 204,00 zł.
Wysoka kwota dochodów bieżących jest istotna dla utrzymania tzw. nadwyżki operacyjnej, czyli różnicy między dochodami bieżącymi a wydatkami bieżącymi. W przypadku Połańca różnica ta wynosi imponujące 13 458 690,00 zł, co stanowi o dużej zdolności samorządu do finansowania wkładów własnych do projektów inwestycyjnych oraz spłaty zadłużenia. Główne źródła dochodów bieżących opierają się na podatkach i opłatach lokalnych oraz udziałach w podatkach państwowych. Szczególną rolę odgrywa podatek od nieruchomości, który od lat stanowi stabilny fundament finansowy gminy.
Samorząd Połańca precyzyjnie zaplanował wpływy z poszczególnych tytułów podatkowych, opierając się na realnych wskaźnikach z roku poprzedniego oraz przewidywanym wzroście bazy podatkowej. Struktura podatków i opłat lokalnych przedstawia się następująco:
- Podatek od nieruchomości (osoby prawne): 37 960 523,00 zł.
- Podatek od nieruchomości (osoby fizyczne): 2 100 000,00 zł.
- Udziały w podatku PIT: 37 284 803,00 zł.
- Udziały w podatku CIT: 8 585 528,00 zł.
- Podatek od środków transportowych: 420 608,00 zł.
- Podatek od czynności cywilnoprawnych: 750 000,00 zł.
- Podatek rolny i leśny: 273 048,00 zł.
- Opłata targowa: 350 000,00 zł.
Warto zauważyć, że dochody majątkowe w dużej mierze zasilane będą przez środki zewnętrzne. Gmina planuje pozyskać m.in. 3 499 999,00 zł z Rządowego Funduszu Polski Ład na budowę dróg oraz 4 937 869,00 zł na budowę Przychodni Zdrowia. Tak znaczące wsparcie z funduszy celowych pozwala na realizację zadań, które w przeciwnym razie obciążyłyby nadmiernie budżet lokalny.
Strategia wydatków
Plan wydatków na rok 2026 w wysokości 135 632 155,00 zł został podzielony na dwie podstawowe sfery: wydatki bieżące 97 911 962,00 zł oraz wydatki majątkowe 37 720 193,00 zł. Ta proporcja wskazuje, że niemal co czwarta złotówka wydawana przez gminę zostanie przeznaczona na inwestycje, co jest wskaźnikiem charakterystycznym dla samorządów dynamicznie się rozwijających.
Wydatki bieżące to przede wszystkim koszt funkcjonowania miasta. Obejmują one wynagrodzenia dla nauczycieli i pracowników administracji, utrzymanie szkół, przedszkoli, oświetlenia ulicznego oraz realizację zadań z zakresu pomocy społecznej. Samorząd Połańca kładzie duży nacisk na to, aby te wydatki były racjonalizowane, co pozwala na generowanie wspomnianej wcześniej nadwyżki operacyjnej.
Wydatki bieżące według działów klasyfikacji budżetowej:
- Oświata i wychowanie (szkoły, przedszkola, stołówki): 30 882 866,00 zł.
- Administracja publiczna (Urząd Gminy, CUW, promocja): 13 603 091,95 zł.
- Pomoc społeczna (OPS, dom pomocy, usługi opiekuńcze): 7 583 417,00 zł.
- Rodzina (świadczenia, opieka nad dziećmi): 6 913 939,00 zł.
- Kultura fizyczna (obiekty sportowe, kluby): 9 352 750,00 zł.
- Gospodarka komunalna (Odpady, oświetlenie, zieleń): 5 577 219,00 zł.
- Kultura i ochrona dziedzictwa (biblioteki, dom kultury): 4 630 000,00 zł.
- Obsługa długu publicznego (Odsetki od kredytów i pożyczek): 2 616 746,05 zł.
Program inwestycyjny
Wydatki majątkowe w kwocie przekraczającej 37,7 mln zł są sercem budżetu na 2026 rok. Samorząd skoncentrował się na kilku najważniejszych obszarach tj. termomodernizacji, infrastrukturze drogowej, zdrowiu oraz rekreacji. Dokument budżetu wyodrębnia limity wydatków na wieloletnie przedsięwzięcia oraz inwestycje jednoroczne, co pozwala na precyzyjne planowanie harmonogramów prac.
Jednym z najważniejszych zadań wieloletnich jest “Termomodernizacja placówek oświatowych i opiekuńczo-wychowawczych w Połańcu”. Jest to projekt o łącznej wartości przekraczającej 8,5 mln zł, z czego w samym 2026 roku planuje się wydać 8 225 160,00 zł. Inwestycja ta ma przynieść nie tylko poprawę komfortu nauki, ale przede wszystkim znaczące oszczędności w kosztach energii, co w obliczu rosnących cen mediów jest działaniem strategicznym.
Poniższy wykaz przedstawia najważniejsze projekty inwestycyjne, które będą realizowane lub kontynuowane w roku 2026:
- Termomodernizacja placówek oświatowych (środki UE + własne): 8 225 160,00 zł.
- Budowa dróg w obrębie ul. Krakowskiej (Polski Ład + własne ): 5 472 223,00 zł.
- Budowa Przychodni Zdrowia – Etap I (Polski Ład): 4 937 869,00 zł.
- Budowa infrastruktury kanalizacyjnej (Polski Ład): 2 778 268,00 zł.
- Budowa kompleksu “Orlik” w Zrębinie (budżet państwa + własne): 2 405 253,00 zł.
- Budowa ścieżek rowerowych w gminie (środki UE + własne): 2 381 500,00 zł.
- Centrum Usług Społecznych: bieżące (środki UE): 2 388 756,00 zł.
- Budowa Centrum Opiekuńczo-Mieszkalnego (środki własne/dotacje): 1 847 280,00 zł.
- Modernizacja sieci ciepłowniczej (Polski Ład): 1 843 672,00 zł.
- Magazyny energii: fotowoltaika (środki UE): 1 769 541,00 zł.
Oprócz zadań o skali wielomilionowej połaniecki budżet przewiduje szereg mniejszych, ale równie istotnych dla lokalnych społeczności inwestycji jednorocznych. Wśród nich znajduje się m.in. zakup gruntów (1 052 420,00 zł), co umożliwi dalszy rozwój terytorialny i gospodarczy miasta.
Należy również wspomnieć o inwestycjach jednorocznych w sołectwach i mieście. Zadania te, często realizowane w ramach funduszy sołeckich lub specyficznych potrzeb lokalnych, mają na celu wyrównywanie szans i poprawę estetyki gminy. Zaliczamy do nich:
- Rozbudowa budynku OSP (Zdzieci Stare): 100 000,00 zł.
- Budowa oświetlenia (Okrągła): 29 300,00 zł.
- Budowa oświetlenia (Kraśnik): 22 450,00 zł.
- Budowa altany (Winnica): 31 050,00 zł
- Budowa altany (Rybitwy): 45 740,00 zł.
- Modernizacja placu zabaw (Brzozowa): 20 000,00 zł.
- Modernizacja boiska do koszykówki (Kamieniec): 20 000,00 zł.
- Modernizacja świetlic (Maśnik, Rudniki, Tursko): ~78 000,00 zł.
Edukacja i opieka
Dział “Oświata i wychowanie” wraz z “Edukacyjną opieką wychowawczą” to obszary, na które gmina przeznacza łącznie ponad 40 mln zł w wydatkach bieżących. Jest to świadoma inwestycja w młode pokolenie. System oświatowy w Połańcu obejmuje szkoły podstawowe, przedszkola, oddziały przedszkolne oraz stołówki szkolne.
Szczególną uwagę przykuwają wydatki na specjalną organizację nauki i metod pracy dla dzieci i młodzieży (łącznie ponad 2,8 mln zł), co świadczy o inkluzywnym podejściu samorządu do edukacji i chęci zapewnienia wsparcia każdemu uczniowi, niezależnie od jego indywidualnych potrzeb. Również dowóz uczniów (1,36 mln zł) jest usługą kluczową w gminie miejsko-wiejskiej, gwarantującą bezpieczeństwo i dostęp do edukacji dzieciom z najdalszych zakątków gminy.
Nakłady na oświatę w podziale funkcjonalnym w 2026 r. przedstawiają się następująco:
- Szkoły Podstawowe (edukacja podstawowa): 20 392 880,00 zł.
- Przedszkola (edukacja przedszkolna): 10 963 342,00 zł.
- Stołówki szkolne i przedszkolne (żywienie dzieci): 1 755 050,00 zł.
- Świetlice szkolne (opieka pozalekcyjna): 1 434 371,00 zł.
- Dowóz uczniów (transport do szkół): 1 360 977,00 zł.
- Pomoc materialna dla uczniów (stypendia socjalne i motywacyjne): 50 000,00 zł.
Pomoc społeczna i polityka prorodzinna
Budżet na 2026 rok w sposób szczególny uwzględnia potrzeby osób starszych, niepełnosprawnych oraz rodzin. Łączne nakłady na pomoc społeczną i rodzinę przekraczają 14 mln zł w wydatkach bieżących. Ważnym elementem systemu jest wsparcie dla osób wymagających usług opiekuńczych. Gmina przewidziała na ten cel znaczące dotacje celowe, m.in. 200 000,00 zł na usługi opiekuńcze oraz 314 400,00 zł na program “Samodzielność w praktyce w mieszkaniach ze wsparciem”.
Centrum Usług Społecznych w Połańcu (CUS) staje się centralnym punktem koordynacji tych działań. Realizowane przez nie projekty, takie jak “Marzenia i Pasje” w placówce wsparcia dziennego, mają na celu aktywizację i integrację mieszkańców. Inwestycja w budowę całodobowego Centrum Opiekuńczo-Mieszkalnego (COM) za 1,84 mln zł w roku 2026 jest kolejnym krokiem w stronę nowoczesnego systemu wsparcia.
Bezpieczeństwo, ekologia i gospodarka komunalna
W budżecie na rok 2026 nie mogło zabraknąć środków na bezpieczeństwo publiczne. Samorząd wspiera Ochotnicze Straże Pożarne kwotą 528 000,00 zł, dbając o ich wyposażenie i gotowość bojową. Co istotne, 115 000,00 zł z tej kwoty to wydatki majątkowe na rozbudowę infrastruktury strażackiej.
W obszarze ekologii gmina stawia na zrównoważone zarządzanie odpadami (2,34 mln zł) oraz ochronę powietrza (218 tys. zł na działania bieżące i 70 tys. zł na dotacje do wymiany pieców). Gospodarka ściekowa również otrzyma silny impuls rozwojowy dzięki budowie infrastruktury kanalizacyjnej za 2,77 mln zł, co znacząco wpłynie na czystość wód i gleby na terenie gminy.
Gospodarka komunalna i ochrona środowiska:
- Gospodarka odpadami (system wywozu i utylizacji): 2 349 600,00 zł.
- Oświetlenie ulic i placów (utrzymanie i nowa infrastruktura): 739 750,00 zł.
- Sieć ciepłownicza (modernizacja systemu grzewczego): 1 843 672,00 zł.
- Oczyszczanie miast i wsi (utrzymanie porządku): 650 000,00 zł.
- Zieleń miejska (utrzymanie parków i skwerów): 625 000,00 zł.
Sport, kultura i tożsamość lokalna
Aktywność fizyczna i bogate życie kulturalne to wyróżniki Połańca. Budżet na 2026 rok przewiduje wysokie nakłady na sport – blisko 9,3 mln zł w wydatkach bieżących oraz ponad 3,7 mln zł na inwestycje. Nowy “Orlik” w Zrębinie oraz modernizacja boiska w Połańcu i pływalni “Delfin” to projekty, które mają zachęcić mieszkańców do aktywnego spędzania czasu.
W obszarze kultury gmina finansuje Centrum Kultury i Sztuki (3,68 mln zł dotacji podmiotowej) oraz Miejsko-Gminną Bibliotekę Publiczną (860 tys. zł). Ważnym symbolem dla mieszkańców będzie wykonanie pomnika Tadeusza Kościuszki na rynku w Połańcu (390 690,00 zł), co jest hołdem dla historii miasta i jego patrona.
Stabilność finansowa i zarządzanie długiem
Jednym z najważniejszych aspektów budżetu na 2026 rok jest jego zrównoważenie i planowa spłata zadłużenia. Gmina prognozuje nadwyżkę budżetową w wysokości 2 643 701,00 zł, która zostanie w całości przeznaczona na spłatę rat kredytów (1,3 mln zł) oraz pożyczek (1,34 mln zł).
Łączne zadłużenie gminy na koniec 2026 roku ma wynieść 45 266 862,56 zł, co stanowi 32,74% planowanych dochodów. Jest to wskaźnik bezpieczny, świadczący o dobrej kondycji finansowej samorządu. Gmina nie planuje zaciągania nowych kredytów długoterminowych w nadchodzącym roku.
Upoważnienia i rezerwy
Budżet to dokument żywy, dlatego Rada Miejska nadała Burmistrzowi Jackowi Benedyktowi Nowakowi szereg upoważnień, które pozwolą na sprawne zarządzanie finansami w ciągu roku. Burmistrz może m.in. dokonywać przeniesień w planie wydatków na wynagrodzenia w ramach działów, zmieniać plan dochodów i wydatków związanych z płatnościami z UE, a także lokować wolne środki na rachunkach w różnych bankach.
Szczególne upoważnienia dotyczą pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym. Burmistrz ma prawo do dokonywania zmian w planie dochodów i wydatków budżetu, w tym przeniesień między działami, aby sprawnie reagować na potrzeby związane z kryzysem uchodźczym.
W budżecie utworzono również rezerwy na nieprzewidziane sytuacje:
- Rezerwa ogólna: 400 000 zł na nagłe potrzeby jednostek.
- Rezerwa celowa na zarządzanie kryzysowe: 205 000 zł.
- Rezerwa na inicjatywy lokalne: 10 000 zł.
Nagranie z obrad Rady Miejskiej w Połańcu
Uchwały z grudniowej sesji znajdują się na stronie polaniec.esesja.pl. Transmisja obrad na żywo jest dostępna na stronie esesja.tv.
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł. Twój czas spędzony na Portalu jest dla nas najlepszym podziękowaniem za naszą pracę. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami, zapraszamy do naszego serwisu ponownie! Jeżeli podobał Ci się artykuł podziel się z innymi udostępniając go w mediach społecznościowych.






