Spotkanie otworzył przewodniczący Zarządu Osiedla nr 2, Piotr Grudziński, który powitał zgromadzonych mieszkańców oraz podkreślił znaczenie profilaktyki i edukacji w zakresie bezpieczeństwa. Następnie przedstawił zaproszonych gości: dzielnicowych z Komisariatu Policji w Połańcu – sierż. szt. Justynę Lampart i mł. asp. Andrzeja Wójcika oraz mł. asp. Jakuba Majkę z Ogniwa ds. Kryminalnych, a także przedstawicielki Banku Spółdzielczego w Połańcu – Ewelinę Kordulę i Aleksandrę Grabkę.
Jako pierwsza głos zabrała sierż. szt. Justyna Lampart, która zaprezentowała niepokojące dane dotyczące skali oszustw, zwłaszcza tych wymierzonych w osoby starsze. Policjantka omówiła najczęściej spotykane metody działania przestępców, takie jak oszustwa „na wnuczka”, „na policjanta”, „na listonosza” czy „na pracownika banku”.
Podkreśliła, że seniorzy są szczególnie narażeni na tego typu przestępstwa, a średnia strata ponoszona przez jedną osobę wynosi około 40 tysięcy złotych. Jak wynika z policyjnych statystyk, w 2024 roku straty poniesione przez samych seniorów w całym kraju przekroczyły 150 milionów złotych, natomiast w 2025 roku sięgnęły już 170 milionów złotych. Tylko w pierwszej połowie roku odnotowano około 9 tysięcy zgłoszeń dotyczących oszustw.
Policjantka zwróciła również uwagę, że rzeczywista skala problemu jest znacznie większa. Musimy mieć świadomość, że nie wszyscy poszkodowani zgłaszają przestępstwo. Często powodem jest wstyd lub obawa przed reakcją otoczenia. To bardzo niebezpieczne, ponieważ każde zgłoszenie pomaga służbom poznać nowe metody działania oszustów i skuteczniej im przeciwdziałać poprzez edukację i profilaktykę.
Jak zaznaczyła sierż. szt. Justyna Lampart, scenariusze tego typu oszustw są oparte na bardzo podobnych schematach, a ich wspólnym elementem jest granie na emocjach ofiary – strachu o bliską osobę, presji czasu, pośpiechu, a często także płaczu i wzbudzaniu poczucia winy. Przestępcy dążą do tego, by ofiara nie miała czasu na spokojne zastanowienie się ani skonsultowanie sprawy z rodziną.
Policjantka przypomniała również podstawowe zasady, które mogą uchronić przed padnięciem ofiarą oszustwa:
- nigdy nie przekazywać pieniędzy ani danych osobowych osobom dzwoniącym, niezależnie od tego, za kogo się podają,
- zawsze rozłączyć się i samodzielnie skontaktować z bliską osobą lub instytucją, której dotyczy rozmowa,
- nie działać pod presją czasu i emocji,
- w razie wątpliwości skontaktować się z rodziną, sąsiadem lub policją,
- pamiętać, że policja i banki nigdy nie proszą telefonicznie o przekazywanie pieniędzy ani danych do konta.
Nowe technologie i realne przykłady z regionu
Następnie głos zabrał mł. asp. Jakub Majka z Ogniwa ds. Kryminalnych Komisariatu Policji w Połańcu, który szczegółowo omówił metody oszustw, posługując się konkretnymi przykładami z najbliższego otoczenia i regionu. Funkcjonariusz zwrócił uwagę, że wraz z dynamicznym rozwojem technologii zmieniają się również narzędzia wykorzystywane przez przestępców. Coraz częściej w procederze oszustw wykorzystywana jest sztuczna inteligencja, m.in. do podkładania głosu pod córkę, wnuczka lub inną bliską osobę. Wystarczy krótka próbka głosu, aby stworzyć bardzo realistyczne nagranie, które dla wielu osób jest nie do odróżnienia od prawdziwego.
Podkreślono, że telefony od oszustów nadal najczęściej kierowane są na numery stacjonarne, choć coraz częściej zdarzają się również połączenia na telefony komórkowe. Wiele z nich realizowanych jest spoza granic Polski, najczęściej z kierunku wschodniego, co znacząco utrudnia ich namierzenie. Przestępcy działają według podobnych schematów, wykorzystując presję czasu, strach oraz silne emocje, aby zmusić ofiarę do pochopnych decyzji.
Podczas spotkania zwrócono uwagę, że jednym ze sposobów ograniczenia liczby niechcianych połączeń jest zablokowanie polączeń z numerów prywatnych, choć nie stanowi to pełnej ochrony. Coraz częściej dochodzi bowiem do sytuacji, w których oszuści posługują się numerami wyglądającymi na autentyczne lub podszywają się pod instytucje publiczne i finansowe. Podkreślono również znaczenie zastrzeżenia numeru PESEL, które może skutecznie utrudnić oszustom zaciąganie kredytów, pożyczek lub zawieranie umów na cudze dane. Usługa ta jest bezpłatna i dostępna m.in. przez aplikację mObywatel lub w urzędzie gminy, a jej aktywowanie stanowi dziś jeden z podstawowych elementów ochrony danych osobowych.
Szczególną uwagę poświęcono oszustwom inwestycyjnym, które w ostatnim czasie zyskują na popularności. Przestępcy oferują szybki i pewny zysk, najczęściej związany z kryptowalutami, prezentując fałszywe wykresy, profesjonalnie przygotowane strony internetowe oraz rzekome konta inwestycyjne. Ofiary są stopniowo wciągane w proces „inwestowania”, co buduje zaufanie i skłania do wpłacania coraz większych kwot. W jednym z przypadków z naszego regionu strata sięgnęła około 200 tysięcy złotych.
Kolejną poruszoną metodą były oszustwa „na nagrodę” lub „na loterię”. Najczęściej przybierają one formę wiadomości wysyłanych za pośrednictwem Messengera lub innych komunikatorów, w których oszuści informują o rzekomej wygranej lub proszą o pilną pomoc finansową, podszywając się pod znajomą osobę. Często pojawiają się też wiadomości typu: „podaj kod” lub „potrzebuję szybko pieniędzy na opłacenie zamówienia”.
Mł. asp. Jakub Majka zwrócił uwagę, że włamania na konta w mediach społecznościowych, zwłaszcza na Facebooku, są dziś bardzo łatwe, jeśli konto nie jest odpowiednio zabezpieczone. Jednym z najważniejszych zabezpieczeń jest logowanie dwuskładnikowe. Policjant wyjaśnił, jak je włączyć:
- wejść w Ustawienia i prywatność na Facebooku,
- wybrać zakładkę Bezpieczeństwo i logowanie,
- włączyć opcję Uwierzytelnianie dwuskładnikowe,
- jako metodę zabezpieczenia wybrać kod SMS lub aplikację uwierzytelniającą.
Poruszono również temat Krajowej Mapy Zagrożeń Bezpieczeństwa, jako narzędzia umożliwiającego mieszkańcom zgłaszanie niepokojących zjawisk występujących na terenie miasta.
Zasady bezpiecznego korzystania z bankowości
W dalszej części spotkania przedstawicielki Banku Spółdzielczego w Połańcu – Ewelina Kordula i Aleksandra Grabka – omówiły zagrożenia występujące w cyberprzestrzeni bankowej oraz zasady bezpiecznego korzystania z bankowości elektronicznej. Zwróciły uwagę na konieczność stosowania silnych haseł, których nie należy nikomu udostępniać, a także na znaczenie ustawienia bezpiecznych limitów przelewów i płatności kartą, co może ograniczyć ewentualne straty w przypadku próby oszustwa.
Podkreślono również, że do bankowości elektronicznej należy logować się wyłącznie z zaufanych urządzeń oraz bezpiecznych, prywatnych sieci, unikając publicznych komputerów i otwartych sieci Wi-Fi. Uczestnicy spotkania dowiedzieli się, jak rozpoznawać fałszywe wiadomości SMS i e-maile, na co zwracać szczególną uwagę podczas rozmów telefonicznych prowadzonych rzekomo przez pracowników banków oraz w jaki sposób skutecznie chronić swoje dane osobowe i oszczędności w internecie.
Przedstawicielki banku zwracały także uwagę na konieczność dokładnego czytania wiadomości SMS z kodami autoryzacyjnymi. Jak podkreślano, bardzo często dochodzi do zatwierdzania operacji finansowych bez pełnej świadomości ich treści, co bywa bezpośrednią przyczyną utraty środków z konta. Zaznaczono również, że banki nie wysyłają linków do aktualizacji zabezpieczeń ani systemów transakcyjnych, a każda taka wiadomość powinna wzbudzić szczególną czujność.
Profilaktyka zaczyna się od nas samych
Spotkanie pokazało, że świadomość zagrożeń i profilaktyka są dziś jedną z najskuteczniejszych form ochrony przed oszustami, którzy nieustannie modyfikują swoje metody działania. Bezpieczeństwo zależy nie tylko od służb, lecz także od nas samych – przekazywanie zdobytej wiedzy rodzinie, znajomym i sąsiadom, informowanie o nowych sposobach oszustw i czujność w codziennym życiu mogą realnie uchronić przed stratami i przykrymi konsekwencjami.
Materiał powiązany:
Dziękujemy za przeczytanie artykułu. Chcesz podzielić się ciekawym newsem lub zaproponować temat? Skontaktuj się z nami, pisząc maila na adres: ✉️ redakcja@polaniec.com.pl
