11 lipca 1997 roku przez Połaniec przeszła wielka powódź. Wody Wisły przerwały wały przeciwpowodziowe w Rybitwach, a Czarna wystąpiła z koryta w rejonie Łęgu i Winnicy. Żywioł objął około 2400 hektarów i doprowadził do ewakuacji około 1100 osób. Zalanych zostało około 300 zamieszkałych domów, a także m.in. szkoła podstawowa, remiza strażacka, oczyszczalnia ścieków, drogi, mosty i tereny uprawne.
Doświadczenie tamtej powodzi sprawia, że temat bezpieczeństwa powodziowego ma w Połańcu szczególny wymiar. 30 września na terenie gminy przeprowadzono wojewódzkie ćwiczenia „Fala 2026”, których scenariusz zakładał rozwijającą się sytuację powodziową i konieczność prowadzenia kolejnych działań ratowniczych.
W ćwiczeniach uczestniczyło około 350 osób. W działania zaangażowani byli m.in. strażacy Państwowej Straży Pożarnej, druhowie Ochotniczych Straży Pożarnych, żołnierze Wojsk Obrony Terytorialnej, policjanci, ratownicy WOPR Kielce, przedstawiciele Wód Polskich oraz Polskiego Czerwonego Krzyża. Wykorzystano również sprzęt Państwowej Straży Pożarnej, Ochotniczych Straży Pożarnych oraz gmin, zakupiony w ramach Rządowego Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej.
Scenariusz zakładał rozwój sytuacji powodziowej
W ramach ćwiczeń przyjęto, że w południowej i południowo-wschodniej Polsce utrzymuje się rozległy układ niskiego ciśnienia, przynoszący długotrwałe i intensywne opady deszczu. Sytuacja hydrologiczna w zlewni Wisły i jej dopływów dynamicznie się pogarszała, dlatego w scenariuszu przyjęto wydanie ostrzeżeń meteorologicznych i hydrologicznych III stopnia.
Wraz z rozwojem sytuacji uruchamiano kolejne procedury. Burmistrz Miasta i Gminy Połaniec zwołał Gminny Zespół Zarządzania Kryzysowego, a na poziomie powiatu rozpoczęto monitorowanie zagrożenia. Komendant Powiatowy PSP w Staszowie powołał Powiatowy Zespół Operacyjny PSP odpowiedzialny za analizowanie sytuacji, koordynowanie działań ratowniczych oraz współpracę z samorządami.
Na terenie gminy Połaniec prowadzone były całodobowe patrole wałów przeciwpowodziowych przez jednostki OSP i Straż Rybacką. Monitorowano poziom wody oraz stan techniczny wałów, zwracając uwagę na przesiąki, rozmycia i inne uszkodzenia. Zgodnie ze scenariuszem szczególnie trudna sytuacja wystąpiła w rejonie Ruszczy i Rybitw. Na niżej położonych terenach gromadziła się woda, stwarzając zagrożenie dla zabudowy mieszkalnej i gospodarczej.
Alarm na wale Kanału Strumień
Kolejnym elementem scenariusza była informacja przekazana przez OSP Ruszcza do Stanowiska Kierowania Komendanta Powiatowego PSP w Staszowie o licznych przesiąkach na koronie wału Kanału Strumień. Stwierdzono również miejscowe rozmycie skarpy oraz wypływ wody wskazujący na możliwość powstania przebicia hydraulicznego. Przy założeniu dalszego wzrostu poziomu wody pojawiło się zagrożenie uszkodzenia wału i zalania terenów w rejonie Ruszczy, Rybitw i Maśnika.
W odpowiedzi na rozwijającą się sytuację skierowano siły i środki Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego do działań przeciwpowodziowych na terenie gminy Połaniec.
Sztab w Urzędzie Miasta i Gminy w Połańcu
Równolegle z działaniami w terenie pracował Sztab Zarządzania Kryzysowego Świętokrzyskiego Urzędu Wojewódzkiego, który został zlokalizowany w siedzibie Urzędu Miasta i Gminy w Połańcu. To tutaj prowadzono bieżącą koordynację, wymianę informacji oraz przygotowywano kolejne elementy ćwiczenia. W siedzibie sztabu wojewoda świętokrzyski Józef Bryk zapoznał się z aktualną sytuacją oraz przebiegiem działań.
W spotkaniu uczestniczyli wojewoda świętokrzyski Józef Bryk, starosta staszowski Romuald Zgrzywa, wicestarosta Leszek Guzal, burmistrz Miasta i Gminy Połaniec Jacek Benedykt Nowak, st. bryg. Marcin Charuba, Świętokrzyski Komendant Wojewódzki PSP w Kielcach, mł. bryg. Michał Żal, Komendant Powiatowy PSP w Staszowie, oraz Robert Sabat, dyrektor Wydziału Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Świętokrzyskiego Urzędu Wojewódzkiego w Kielcach.
Trzy epizody, trzy różne zagrożenia
Na tym etapie scenariusz został przełożony na trzy praktyczne epizody, podczas których służby musiały reagować na kolejne zagrożenia.
Pierwszy epizod dotyczył zagrożenia dla wałów przeciwpowodziowych. Założono podnoszenie się poziomu wody w rejonie Kanału Strumień oraz ryzyko przelania wody przez koronę wału. Ćwiczono działania związane z zabezpieczeniem wału, reagowaniem na przesiąki, rozmycie skarpy i możliwość przebicia hydraulicznego.
Drugi epizod związany był z przepompowywaniem wody i ewakuacją mieszkańców. W rejonie Rybitw przyjęto awarię jednej z pomp przepompowni. W efekcie poziom wody zaczął się podnosić, stwarzając zagrożenie dla pobliskich gospodarstw. Ćwiczono przepompowywanie wody oraz ewakuację mieszkańców zalanych domostw. Na potrzeby scenariusza ewakuację przy użyciu łodzi przeprowadzono na zbiorniku wodnym przy ulicy Polnej w Połańcu.
Trzeci epizod dotyczył ewakuacji szkoły i poszukiwania zaginionych uczniów. W Szkole Podstawowej w Ruszczy przyjęto konieczność ewakuacji uczniów i personelu. W trakcie działań okazało się, że brakuje czterech uczniów. Z informacji przekazanych przez pozostałych wynikało, że grupa młodzieży udała się do opuszczonej cegielni. Służby rozpoczęły poszukiwania, a następnie przeprowadziły działania związane z odnalezieniem i bezpiecznym przetransportowaniem uczniów w miejsce niezagrożone.
Finał na placu targowym
Po zakończeniu wszystkich zaplanowanych epizodów uczestnicy ćwiczeń zebrali się na placu targowym w Połańcu. Tam odbyło się zakończenie działań i złożenie meldunku z udziałem przedstawicieli służb oraz władz wojewódzkich, powiatowych i gminnych.
Podczas podsumowania wojewoda świętokrzyski Józef Bryk, starosta staszowski Romuald Zgrzywa, burmistrz Miasta i Gminy Połaniec Jacek Benedykt Nowak oraz Świętokrzyski Komendant Wojewódzki PSP st. bryg. Marcin Charuba podziękowali wszystkim służbom, samorządom i osobom zaangażowanym w przygotowanie oraz przeprowadzenie ćwiczeń.
„Fala 2026” była sprawdzianem współpracy, przepływu informacji i reagowania na kolejne etapy zagrożenia. Dla Połańca, który w 1997 roku doświadczył realnych skutków powodzi, takie ćwiczenia mają szczególne znaczenie. Pozwalają służbom i administracji przećwiczyć procedury oraz współpracę w warunkach szkoleniowych, zanim podobne działania będą potrzebne podczas rzeczywistego zagrożenia.
Materiał powiązany:
Dziękujemy za przeczytanie artykułu. Chcesz podzielić się ciekawym newsem lub zaproponować temat? Skontaktuj się z nami, pisząc maila na adres: ✉️ redakcja@polaniec.com.pl
